|
Enflasyon
û derewa mezin
Hukumeta Tirk salek berê dabû pêþîya
xwe ku îsal enflasyona sala 2000’î daxe sedî da 25’an. Ev tiþt pêk nehat.
Çend roj berê Enstîtûya Dewletê ya Ýstatîstîkê eþkere kir ku enflasyona
îsal daketîye 39’an.
Nuha berpirsîyarên dewlet û hukumetê
dibêjin ew jî baþ e. Ji ber ku, ji çend salan vir da cara pêþîn e enflasyon
daketîye binê çilî û hema hema nîv-nîvê kêm bûye...
Lê ev yek jî ne rast e. Hukumet hisêbê
xwe ne gor 12 mehan, lê gor meha dawî (çilêyê Pêþîn) dikê û enflasyonê
kêm nîþan dide, xelkê dixapîne. Dema meriv buhayê mal û xizmetan ku di
12 mehan da, ango di temamîya salê da bide ber çavan, ku ya rast jî ev
e, enflasyona sala 2000’î ji çil jî, ji pêncî jî gelek zêdetir e, 54,9
e…
Enflasyona sala berê jî (ya 1999)
64,9 bû. Ango gor rastîyê, li himber ewqas tengasîya ku bi xelkê dane kiþandin,
daketina enflasyonê gelek kêm e, hukumet ji armanca xwe gelek dûr maye.
Serda jî hukumetê ji bo ku buhayîya
meha 12 kêm nîþande, tenê 11 rojê vê mehê daye ber çavan. Lê wek nimûne,
di meha 12 da buhayê elatrîkê sedî da neh zêde bû ku ew û zemên dinê di
hisêbkirina enflasyonê de xuya nakin!
Ango ev reqemê ku hukumet nîþan dide
vir û derew e.
Hukumet çima van lîstikan dike, çima
xelkê dixapîne. Ev adet û usûlê wan e, karê xwe bi vî awayî bi rêva dibin.
Serda jî, wan soz dane karker û memûran ku gor dereca enflasyonê meeþê
wan bilind bikin. Lê va ye, gor gotina wan enflasyon di sedî da 39 e, ew
naxwazin meeþê karker û memûran sedî da 10 jî zêde bikin. Lê dema rastîyê
bêjin, divê meeþê karker û memûran heya di sedî da 55 zêde bikin…
Baþ e, ev reqem çi nîþan didin? Nîþan
didin ku sala çûyî mal û xizmet di sedî da 55 buha bûn, bi vî awayî malfroþ
û xizmetfroþ kar kirin, lê yên ku kirîn, feqîr û fiqare, karker û memûr
jî ewqas zirar kirin, hatina wan nîv nîvê kêm bû… Ango ji kîsê feqîran
derket, kete xezna dewletê û dewlemendan…
Xelk sîlehan
kêm dike, Tirk zêde dikin
Gor raporên Yekitîya Milletan piþtî
sala 1990, Ango piþtî têkçûna Yekitîya Sovyêt û sîstema sosyalîst li Rojhilata
Ewrûpê, li welatên pêþveçûyê kirîna sîlehan kêmbû. Lê li welatên dinê dîsa
wek xwe ma, heya li hin welatan mesrefê eskerî zêde bû. Yek ji wan Tirkîye
ye.
Ango nanê feqîran tune lê perê xwe
didine sîlehan û þerê hevdu dikin.. Gor Enstîtûya Aþitîyê ya Navnetewî
li Stokholmê, sala 1999 di dinyayê da perê ku çûye sîlehan di sedî da 2
zêde bûye û bi temamî 800 mîlyar dolar e. Li alî dinê jî li welatên paþvemayî
birçitî, nezanî û nexweþî gelek fireh e. Hatina sê mîlyar kesan, ango nêvîyê
nifûsa dinyayê, rojê ji du dolaran kêmtir e.
Tê gotin ku di dinyayê da þer û berberî
berdewam e. Ji sala 1990 vir da 5 mîlyon kes di þer da mirine, bi mîlyonan
kes jî koçber bûne. Þer û berberî him sebebê sîleh kirînê ye, him jî berhemekî
wê ye.
Li dinyayê di sedî da 2,5’ê hatina
mirovan diçe sîlehan. Li Tirkîyê ev derece du qat e, ango sedî da 5’ê hatina
Tirkîyê diçe sîlehan. Di dinyayê da sedî da dehê botçeyên welatan diçe
mesrefê leþkerî; lê li Tirkîyê ew sedî da 30-40 e!..
Li vî welatî þer û berberî kêm nabe.
Dewleta Tirk þerê der û cîranan dike, þerê Kurdan dike û ger kesî nebîne,
þerê xelkê xwe dike..
Bi vî awayî nanê gel jî dibe qumbele
û fîþeng; xelk birçî, bêmal û betal dimîne.
Mehkema Cezayê
ya Navnetewî Herkesî Naskir, Tirkîye Ma…
Yekitîya Milletan di sala 1998 da bi
Konferansa Romê mehkemeyeke teze avakir bi navê “Mehkema Cezayê ya Navnetewî”.
Ev mehkeme wê li curmên dijî mirovetîyê binêre û ceza bike. Ev mehkeme
wê li curmê jenosîdê û li curmên ku di þer da pêk tên li wan jî binêre.
Heya îro hemû welatên Ewrûpa hukma
vê mehkemê qebûl kirin. Li dinyayê 139 welatan peyman mor kirin. Ýran û
Ýsraîl jî di nav da. Lê Tirk hîn mane!
Xuya ye tirsa berpirsîyarên dewleta
Tirk li himber edaletê mezin e. Ew curmê xwe baþ dizanin. Curmê wan ê dijî
mirovetîyê ne yek û dudo ye. Qira filleyan yek ji wan e. Lê dijî Kurdan
jî curmê wan bê hed û hesab e. Ew xirabkirina 4 hezar gundê Kurdistanê,
koçberkirina bi mîlyonan Kurd û kuþtina 15 hezar kesî bê mehkeme û bê pirs
di van 15-20 salên dawî da, hin ji wan curman in…
Gelo, kê dîye ku çil heramî bi lingê
xwe biçin mehkemê!..
Kontrgerîlla
li kar e..
Kontrgerîlla rêxistineke dizî ya dema
þerê sar bû ku bi destê Amêrîka li hemû welatên NATO hatibû çêkirin. Hayê
hukumetan jê hebû. Li Ýtalya navê xwe Gladyo bû, li Tirkîyê bi navê kontrgerîlla
hatibû naskirin. Kadrên xwe ji eskeran, polêzan û sîvîlan pêk anîbû. Rêvebirên
vê rêxistina dizî bi destê Amêrîkîyan dihate perwerdekirin.
Armanca rêxistinê, gor gotina wan,
di dema þer da parastina piþtî cephe bû. Kîngê welatên komûnîst welatên
NATO’yê dagir bikin, kontrgerîlla xelkê piþtî cephe organîze bike û dijî
dagirkeran ber xwe bide…
Lê ev rêxistin li gelek welatên Awrûpê
û li Tirkîyê di dema aþitîyê da jî bi kar hat, dijî hêzên çep û demokrat..
Li Ýtalyê vê rêxistinê (Gladyo) gelek tiþtên xirab kirin. Serokwezîrê kevn,
Aldo Moro revand, kuþt û avête ser “Brîgadên Sor”. Li îstasyona bajarê
Bolognê bombe teqand, gelek kes kuþt û avête ser komûnîstan…
Lê xirabîya herî mezin bi destê Kontrgerîllaya
Tirk hate kirin. Ev rêxistin di salên 1960’î da dest pê kir û heya îro
dijî hêzên çep û dijî Kurdan bi kar hat. Ne bi dehan, lê bi sedan provokasyon
çêkir. Li vir û wê xwîn rijand, hezaran meriv kuþt. Tirkeþ û A. Çatlî jî
merivê kontrgerîlla bûn ku bi destê Amêrîkîyan li "Mekteba Panama" hatibûn
perwerdekirin..
Ev sazî li Tirkîyê di sala 1952’yan
da ava bû bi navê “Sazîya Lêgerîna Seferberîyê”. Lê piþtra bi navê Kontrgerîlla
hate naskirin. Piþtra bû “Daîreya Þerê Taybetî”. Li vê dawîyê jî jê ra
dibêjin “Fermandarîya Hêzên Taybetî". Navekî xwe yê dinê jî "Hêzên Sipî"
ye.
Piþtî ku Yekitîya Sovyêt belav bû
û sazûmana sosyalîst têkçû, tirsa xerbîyan ji komûnîzmê nema, ango dema
þerê sar derbaz bû, ev rêxistin li welatên NATO hat belavkirin, lê tenê
li Tirkîyê ma û karê xwe ajot. Ev rêxistin îro jî aktîf e û di jîyana sîyasî
û civakî ya Tirkîyê da roleke mezin dilîze. Dîsa provokasyonan çê dike,
xwîn dirijîne û jîyana gel û welat terorîze dike.
Mehmet Eymur, ku waxtekî li MÝT’a
Tirk merivê duduyan û serokê sazîya “kontirterorê” bû, lê nuha ji MÎT’ê
hatîye dûrxistin, xeyîdîye û li Amêrîkê dimîne, bi rîya înternetê gelek
tiþtên dizî eþkere dike. Eymur dibêje ku, kontrgerîlla nuha hazirîya piþtî
Ecevît dike. Ecevît nexweþ e û belkî 5-6 mehê xwe mane. Kontrgerîlla ji
nuha va hazirî dike ku piþtî Ecevît dezge û hukumeteke çawa ava bike!..
Xuya ye ew provokasyonên ku li vê
dawîyê dibin, dîsa teror bilind dibe û hin kes dîsa berê xwe didin generalan,
bê sebep nîne..
Kîngê Tirkîye berê xwe piçek bide
demokratîyê ew hêzên tarî wek cin û pêrîyan rola xwe dilîzin, tevlihevîyê
derdixin, çavê xelkê ditirsînin û pêþî li guhartinê digrin.
Ýro jî derd û tirsa wan ew e ku,
Tirkîye nêzî Yekitîya Ewrûpê bibe, çarçuva demokratîyê fireh be, kar û
bar zelal be. Lê ev hêzên tarî û xwînxar ji vê yekê gelek ditirsin. Ronahî
mirina wan e. Çiqas ji dest wan tê, ber xwe didin ku pêþî li vê guhartinê
bigrin.
Walîyên Kurdistanê
çawa barê xwe dadigirin..
Hayrî Kozakçîoxlî yek ji walîyên rewþa
teybetî bû ku bi salan þerê Kurdan kir. Piþtra
Bû walîyê Ýstembolê, ji wir jî di
lîsta DYP da, tevî gelek walî û polêzên þerxwaz bû mebûs û hîn jî wek mebûs
û wek cîgirê Çîllerê kar dike.
Çend roj berê eþkere bû ku vî Kozakçîoxlî
di dema walîtîya taybetî da bi pênc mîlyon dalaran du balafirên piçûk kirîye,
lê ev balavir kevn bûne û bi tiþtekî ra nabin, buhayê wan jî her yek ji
sed hezar dolarî ne zêde ye. Ango dibêjin ji vê bazarîyê riþweteke baþ
stendîye..
Dîsa eþkere bû ku li Ýstembolê, li
taxên gelek giranbuha, li Emîrgan û Sarîyerê pênc koþk û vîllayên Kozakçîoxlî
hene ku li himber behrê ne.. Lê walî efendî tevdîrên xwe stendine, ew li
ser navê jin, keç û zavayên xwe tapî kirine!..
Gelo jin, keç û zavayên Walî beg
ew koþk û wîllayên giranbuha bi çi xebatê, bi çi pereyî, bi çi ticaretê
bi dest xistine?. Helbet çavkanî xuyayî ye. Kozakçîoxlî barê xwe di dema
walîtîya Kurdistanê da dagirtîye. Ne tenê ew, gelek walî, zabit, polêz
û burokratên dinê li kurdistanê, di saya þerê qirêj da barê xwe dagirtin,
kûpê xwe tijî kirin. Hinan ji bertîl û xeracan, hinan ji ticareta esrar
û eroyînê, hinan ji herduyan.
Li Kurdastanê ranteke mezin heye.
Bi sedmîlyaran dolar bi salan e di navbera çete, serqoricî û borakratan
da parva dibe. Bona vê yekê ye ku ev hêz û kes naxwazin þerê qirêj bighê
dawî, rewþa taybetî rabe, qoricitî belav be. Bona vê yekê ew dijî aþitî
û demokratîyê ne…
Ew diz û curmkar in. Ditirsin di
dema aþitîyê û demokratîyê da êdî çavkanîyên dizîyê bê birîn û hisêbê curmên
wan bê pirsîn.
Dengê Kurdistan © 2001
|
